اَسرار مستحبات احرام مجموعه‌ای از معانی، علل و نتایجی است که در اثر انجام امور مستحب توسط شخص مُحرِم در حج و عُمره محقق می‌شود. مستحبات احرام، اعمالی است که انجام آن پیش یا در حین احرام برای حج‌گزار یا عمره‌گزار مستحب است. غسل پیش از احرام را مقدمه ایجاد طهارت باطنی برای حاجی دانسته‌اند که باعث شستشوی جان او از گناهان می‌شود. برخی دعاهای وارد شده برای مُحرِم، هدف رسیدن حاجی به مقام توبه‌کنندگان و پاکان را دنبال می‌کنند.

اسرار مستحبات احرام
حاجیان مُحرم در حال دعا
دستهمناسک حج
مربوط به آیینعمره و حج
مکانحرم مکی
حکماحرام برای عمره‌گزار و حج‌گزار واجب است
پیامد فقهیمستحب بودن برخی از اعمال، قبل و بعد از احرام
آداب وابستهغسل؛ نیت؛تلبیه؛پوشیدن لباس احرام؛
احکام فقهی وابستهمحرمات احرام؛ مستحبات احرام؛ واجبات احرام، مکروهات احرام؛
جستارهای وابستهاسرار حج؛محرمات احرام

مستحبات احرام

مستحبات احرام، اعمالی است که انجام آن پیش یا در حین احرام برای حج‌گزار یا عمره‌گزار مستحب است. کارهای مستحب پیش از احرام عبارت است از: بلند نگه داشتن موی سر[۱]، نظافت کردن بدن[۲]، غسل[۳] و احرام پس از نماز.[۴]

از هنگام احرام تا پایان آن نیز برخی کارها مستحب شمرده شده‌اند که عبارتند از: شرط کردن احرام‌گزار با خداوند[۵]، بر زبان آوردن نیت احرام[۶]، دعا کردن[۷]، صلوات بر پیامبر(ص).[۸]

اسرار غسل احرام

مقدمه طهارت باطنی

مرحوم سید حیدر آملی غُسل را در سه رتبه توصیف کرده. کیفیت پایین آن، همان غسل ظاهری با آب است و دو مرحله بعدی مراتبی برای شستشوی جان از مادیات است که در آن مُحرِم باید سعی کند به طهارتی باطنی دست یابد.[۹]

شستشو از گناهان

غسل احرام شست‌وشو دهنده مُحرِم از آلودگی‌هاست. چنانکه از امام سجاد(ع) نقل شده که:«هنگامی که غسل می‌کنی (در واقع) نیت می‌کنی که از خطاها و گناهان خود را شست‌وشو دهی».[۱۰] غسل احرام برای زن محدثه با قصد قربت جایز دانسته شده با اینکه اثر ظاهری و شرعی ندارد.[۱۱] برخی محققان این جواز را نشانه تاثیر معنوی غسل بر روح انسان دانسته‌[۱۲] و امام خمینی(ره) غسل را وسیله توبه از دنیا و شست‌وشوی قلب و روح می‌داند.[۱۳]

اسرار دعای احرام

برخی دعاهای وارد شده برای مُحرِم، هدف رسیدن حاجی به مقام توبه‌کنندگان و پاکان را دنبال می‌کنند.[۱۴]

مقاله‌های مرتبط

پانویس

  1. الکافی، ج۴، ص۴۴۱؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۳۰۱.
  2. فتح العزیز، ج۷، ص۲۶۵؛ وسائل الشیعه، ج۱۲، ص۳۲۲-۳۲۳.
  3. تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۲۳؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱؛ الفقه الاسلامی، ج۳، ص۲۱۸۸-۲۱۸۹.
  4. مدارک الاحکام، ج۷، ص۲۵۴؛ کشف اللثام، ج۵، ص۲۵۲.
  5. تحریر الاحکام، ج۱، ص۵۷۲؛ الحدائق، ج۱۵، ص۱۰۰.
  6. الحدائق، ج۱۵، ص۱۰۹؛ مستمسک العروه، ج۱۱، ص۳۷۵.
  7. من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۲۷؛ منتهی المطلب، ج۲، ص۶۷۴.
  8. المغنی، ج۳، ص۲۶۰؛ تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۲.
  9. درسنامه اسرار و معارف حج و عمره، ص177 .
  10. مستدرک الوسائل، ج10 ، ص 166 .
  11. السرائر، ج 1، ص 145 .
  12. درسنامه اسرار و معارف حج و عمره، ص181.
  13. آداب الصلوة ، ص 74 .
  14. مصباح المتهجد ، ج 2 ، ص 718 ؛ المزار ، ص 120 .

منابع

  • وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه): محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
  • درسنامه اسرار و معارف حج و عمره: داود حسینی، تهران، مشعر، 1404ش .
  • مستدرک الوسائل  : حسین بن محمدتقی نوری، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.
  • السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، محمد بن منصور ابن ادریس، انتشارات اسلامی، 1410ق.
  • آداب الصلوة : روح الله خمینی، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، 1392 ش .
  • مصباح المتهجد: الطوسی (م. 460ق.)، بیروت، فقه الشیعه، 1411ق؛