حج مقبول

شرط قبولی حج

برخی محققان براساس روایات متعدد، چنین برداشت کرده‌اند كه ارتباط خاصّى بين قبولى حج با ولايت اهل‌بيت(ع) وجود دارد و «تكميل و قبولى حج» را به ملاقات امام، معرفت به مقام امام، پيروى و اطاعت از او و آمادگی جهت نصرت و حمايت از امام مربوط دانسته‌اند.[۱]

نشانه و نتیجه حق مقبول

براساس روایتی از حضرت محمد(ص) نشانه قبولی حج این است که حج گزار از آن پس مرتکب گناه نشود اما اگر همچنان به تباهی و گناه تن داد این نشان از مردود بودن حج اوست.[۲]

نتیجه انجام حج مقبول چنین بیان شده که انگیزه ها، اراده ها، شوقها تصمیم ها و عزمهای حجگزار چنان تغییر می‌کند که نسبت به خیر مصمم باشد و عمل بد را ناشایست دانسته و از آن دوری گزیند.[۳] براساس روایات، حاجی با انجام مناسک حج از هر پلیدی پاک می‌شود؛ از این رو مادامی که به گناه آلوده نگردد نورانی است[۴] و چيزى با حج خالص برابرى نكند و پاداشى مگر بهشت براى آن نيست.[۵]

حج مقبول در روایات

در احادیث شیعه، یکی از اثرهای زیارت امام حسین(ع) در روز عید فطر و قربان، آمرزیده شدن گناهان گذشته و آینده زائر معرفی شده است. امام صادق(ع)، برای کسی که در طول یک سال، شب‌های نیمه شعبان، عید فطر و عید قربان به زیارت امام حسین(ع) رفته باشد، ثواب بیشتری ذکر کرده است؛ او، ثواب این زیارت را هزار حج مقبول و هزار عمره مقبول و اجابت هزار دعای دنیایی و آخرتی دانسته است.[۶]

مقاله‌های مرتبط

پانویس

  1. حج مقبول، صص188-190؛ بحار الانوار، ج٢٧، ص١٧٢، به نقل از امالى شيخ. همچنين احاديثى از محاسن، فضائل الشيعه، بشارة المصطفى و عيون اخبار الرّضا نقل مى‌كند.
  2. مستدرک الوسائل، ج10، ص165-166.
  3. جرعه‌ای از صهبای حج، ص232.
  4. وسائل الشیعه، ج8، ص68 و 328،
  5. جواهر الكلام، ج١٧، ص٢١۴. مضمون حديثى از امام صادق عليه السلام /وسائل الشيعه، ج٨، باب ۴١، حديث /٣ همچنين از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ، مستدرك الوسائل، باب ٢۴، حديث ٢٢ و ٢۴.
  6. وسائل الشیعه، ج ١٠، ص ٣٧١.

منابع

  • حج مقبول، ابوالحسن حسینی ادیانی، مشعر، تهران، 1385ش.
  • جرعه‌ای از صهبای حج: جوادی آملی، قم، اسراء، 1377ش.
  • وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه): محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
  • مستدرک الوسائل، حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.


  • ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۷ش.
  • ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۹۱ش.
  • درسنامه مناسک حج، محمدحسین فلاح‌زاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش.
  • ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، حوزه نمایندگی ولی‌فقیه در امور حج و زیارت معاونت فرهنگی، ۱۳۹۳ش.
  • دانشنامه حج و حرمین شریفین، مدخل سعی در جلد هشتم.
  • درسنامه اسرار حج، محمد تقی فعالی، تهران، مشعر، 1389ش.
  • اسرار عرفانی حج، محمد تقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش.
  • کتاب الخلاف فی الفقه، شیخ طوسی، ابوجعفر، محمد بن الحسن، تهران، ۱۳۷۷ش.
  • منتهي المطلب في تحقيق المذهب، حلی، حسن بن یوسف، مشهد، انتشارات بنياد پژوهش‌هاي اسلامي آستان قدس رضوي، 1414ق.
  • احکام القرآن: ابن العربی (م.543ق.)، به کوشش محمد عطا، لبنان، دار الفکر، بی‌تا.
  • المبسوط، سرخسی، محمد بن احمد، بيروت، دار المعرفه، 1406ق.
  • مدارک الاحکام: سید محمد بن علی الموسوی العاملی (درگذشت ۱۰۰۹ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۰ق.
  • الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، الشهید الثانی، شیخ زین‌الدین العاملی، قم، مجمع الفکر الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.
  • علل الشرائع، ابن بابویه، محمد بن علی، النجف، المکتبه الحیدریه ، 1385ق/ 1966م .
  • المبسوط في فقه الاماميه، طوسی، محمد بن حسن، تحقيق محمد باقر البهبودي، تهران، المكتبة المرتضويه، 1387ق.
  • شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام، محقق حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن، تهران، منشورات الأعلمی، ۱۳۸۹ق.
  • صفا و مروه، سيدعلى قاضى عسكر، «فصلنامه ميقات حج»، ش٩، ص۸۸-۱۰۶ .
  • السرائر، ابن ادریس (م.598ق.)، قم، نشر اسلامی، 1411ق.
  • حاشیة الدسوقی، محمد بن احمد دسوقی (م.1230ق.)، بیروت، احیاء الکتب العربیه، بی‌تا.
  • المعتمد فی شرح المناسک، سید ابوالقاسم خوئی، به تحقیق سید رضا خلخالی، نجف، مدرسة دار العلم، مؤسسه الخوئی الإسلامیة، چاپ اول، 1409ق.
  • التهذیب فی مناسک العمره و الحج، جواد تبریزی، دار التفسیر، قم ، 1423ق.
  • مناسک حج محشی، مرکز تحقیقات حج، نشر مشعر، تهران، زمستان ۱۳۷۵ش.
  • مجمع المسائل، محمدرضا گلپایگانی، دار القرآن الکریم، قم، بی‌تا.
  • تحریر الوسیلة، خمینی، سید روح اللّه موسوی، مؤسسه مطبوعات دار العلم، قم، بی‌تا.
  • منیة السائل (مجموعه فتاواي هامه اوبالقاسم الخويي دام ظله)، ابوالقاسم خوئی، به کوشش موسی مفیدالدین عاصی العاملی، دارالمجتبی، بیروت، 1370ق.
  • تذکرة الفقهاء: العلامة الحلی (درگذشت ۷۲۶ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
  • الحدائق الناضره: یوسف البحرانی (م.1186ق.)، به کوشش آخوندی، قم، نشر اسلامی، 1363ش.
  • دلیل الناسک: السید محسن الحکیم (م.1390ق.)، به کوشش طباطبایی، مدرسه دار الحکمه، 1374ش.
  • تهذیب الأحکام، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.
  • من لا یحضره الفقیه: الصدوق (م.381ق.)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1404ق.
  • عوارف المعارف، محمود بن عبدالکریم شبستری، کتابفروشی جهان نما، شیراز، 1317ش.
  • بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر بهبودی و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.
  • الکافی: الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.
  • مصباح الشریعه، المنسوب امام جعفر الصادق(ع) ( -148ق.)، بیروت، الاعلمی1400ق.
  • کشف الاسرار، ابوالفضل رشید الدین میبدی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۱ش.
  • بیان السعاده فی مقامات العباده، موسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت، 1367ش / 1408ق.
  • فروع کافی، کلینی محمد بن یعقوب (م ۳۲۹ق)، تحقیق محمد حسین رحیمیان، قم، نشر قدس، ۱۳۸۸ش.
  • السنن الکبری: بیهقی، احمد بن حسین، دارالفکر، بیروت، 1419ق.
  • سنن النسائي، نسائی، احمد بن علی، تحقيق صدقي جميل العطار، بيروت، دار الفکر، 1348ق.
  • جواهر الکلام في شرح شرائع الاسلام، صاحب جواهر، محمدحسن، تحقيق عباس قوچاني، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1365ش.
  • مجمع الفائده و البرهان فی شرح الاذهان، محمدباقر بین محمداکمل بهبهانی، موسسه العلامه المجدد الوحید البهبهانی، قم، 1317ق.
  • کشف اللثام: الفاضل الهندی (درگذشت ۱۱۳۷ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۶ق.
  • روضة الطالبیین و عمدة المفتین، یححی بن شرف به کوشش زهیر شاویش، المکتب الاسلامی، بیروت، 1412ق / 1991م.
  • بدایة المجتهد: محمد بن احمد ابن رشد القرطبی (م. ۵۹۵ق)، تحقیق خالد عطار، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۵ق.
  • تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی، مدرسه الامام علی بن ابی طالب (علیه السلام)، قم، 1380ش.
  • پرتوی از اسرار حج (پرتوی از مشعل هدایت) : عباسعلی زارعی سبزواری، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی ، 1390 ش.
  • التحقیق فی کلمات القرآن، حسن مصطفوی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش.
  • در بارگاه نور، حسین انصاریان، مشعر، تهران، 1382ش.