مال حلال: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
== تعریف مال حلال == | == تعریف مال حلال == | ||
مال حلال به معنی آن است که دارایی دنیایی یک شخص از راه حلال کسب شده باشد.<ref>اخلاق در قرآن و سنت، ج2، ص461.</ref> مال حلال با عبارت مال مباح نیز به کار رفته و در مقابل مال حرام قرار دارد.<ref name=":2" /> مال حرام، داراییهایی است که از راه دزدی، ربا و تصاحب بدون رضایت، کسب شده<ref>آداب سفر حج، ص25.</ref> یا خمس آن پرداخت نشده باشد.<ref>احكام عمره مفرده (1387ش) (به انضمام اسرار عمره مفرده ، آداب ومستحبات زيارت مكة معظمه ومدينه منوره) (فارسى)، ص10.</ref> در ادبیات دین، حج مقبول مقابل حج مازور آورده شده است حج مازور حجی است که با مال زور انجام گرفته باشد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77.</ref> | مال حلال به معنی آن است که دارایی دنیایی یک شخص از راه حلال کسب شده باشد.<ref>اخلاق در قرآن و سنت، ج2، ص461.</ref> مال حلال با عبارت مال مباح نیز به کار رفته و در مقابل مال حرام قرار دارد.<ref name=":2">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 168.</ref> مال حرام، داراییهایی است که از راه دزدی، ربا و تصاحب بدون رضایت، کسب شده<ref>آداب سفر حج، ص25.</ref> یا خمس آن پرداخت نشده باشد.<ref>احكام عمره مفرده (1387ش) (به انضمام اسرار عمره مفرده ، آداب ومستحبات زيارت مكة معظمه ومدينه منوره) (فارسى)، ص10.</ref> در ادبیات دین، حج مقبول مقابل حج مازور آورده شده است حج مازور حجی است که با مال زور انجام گرفته باشد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77.</ref> | ||
=== اهمیت پرهیز از مال حرام === | === اهمیت پرهیز از مال حرام === | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
انجام [[حج]] با مال حلال از [[آداب حج|آداب]] و مقدمات مهم حج دانسته شده است.<ref>مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> در روایات، از سفر حج با مال [[حرام]] نهی شده<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref> و بر تأمین هزینه و توشه حج از مال پاک و حلال تأکید شده است.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ الامالی، ص527؛ من لایحضره الفقیه، ج3، ص162 و ج1، ص189؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368؛ بحار الانوار، ج93، ص16 و ج96، ص120؛ العروة الوثقی، ج4، ص339؛ وسائل الشیعه، ج11، ص146.</ref> بین قبولی عمل به درگاه الهی با صحت فقهی که وجوب را از گردن مکلف ساقط میکند تفاوت قائل شدهاند و برخی منابع، مال حلال را شرط قبولی حج دانسته<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛</ref> و آنرا اعم از هر هزینه و توشهای در سفر حج میدانند<ref>العروة الوثقی، ج4، ص339.</ref>؛ زیرا عبادتی که مقدمات آن بر پایه مال حرام باشد، با [[تقوا]] و تقرب به خداوند ناسازگار دانسته شده است.<ref>آداب سفر حج، ص23 ؛ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .</ref> بر پایه روایتی از [[امام باقر(ع)]]، خداوند حج و [[عمره|عمرهای]] را که از مال [[حرام]] باشد نمیپذیرد؛<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164.</ref> حتی اگر پرچمی حرام در اموال حجگزار باشد.<ref>وسائل الشیعه، ج11، ص146؛ بحار الانوار، ج96، ص120.</ref> | انجام [[حج]] با مال حلال از [[آداب حج|آداب]] و مقدمات مهم حج دانسته شده است.<ref>مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> در روایات، از سفر حج با مال [[حرام]] نهی شده<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref> و بر تأمین هزینه و توشه حج از مال پاک و حلال تأکید شده است.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ الامالی، ص527؛ من لایحضره الفقیه، ج3، ص162 و ج1، ص189؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368؛ بحار الانوار، ج93، ص16 و ج96، ص120؛ العروة الوثقی، ج4، ص339؛ وسائل الشیعه، ج11، ص146.</ref> بین قبولی عمل به درگاه الهی با صحت فقهی که وجوب را از گردن مکلف ساقط میکند تفاوت قائل شدهاند و برخی منابع، مال حلال را شرط قبولی حج دانسته<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛</ref> و آنرا اعم از هر هزینه و توشهای در سفر حج میدانند<ref>العروة الوثقی، ج4، ص339.</ref>؛ زیرا عبادتی که مقدمات آن بر پایه مال حرام باشد، با [[تقوا]] و تقرب به خداوند ناسازگار دانسته شده است.<ref>آداب سفر حج، ص23 ؛ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .</ref> بر پایه روایتی از [[امام باقر(ع)]]، خداوند حج و [[عمره|عمرهای]] را که از مال [[حرام]] باشد نمیپذیرد؛<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164.</ref> حتی اگر پرچمی حرام در اموال حجگزار باشد.<ref>وسائل الشیعه، ج11، ص146؛ بحار الانوار، ج96، ص120.</ref> | ||
در برخی روایات، تأثیر مال حلال بر معنویت حج نیز مورد توجه قرار گرفته است. از [[امام صادق(ع)]] نقل شده که حاجیِ سفرکرده با مال غیرحلال هنگام [[تلبیه]]، پاسخ منفی دریافت میکند<ref>الحج و العمره في الكتاب والسنه، ص ۲۲۶ ، ج ۶۹۴ .</ref>، در حالی که حاجیِ سفرکرده با مال حلال، پاسخ مثبت میشنود.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368.</ref> بر این اساس، مال حلال از زمینههای رسیدن به مقام اجابت و بهرهمندی معنوی از حج شمرده شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 121 .</ref> برخی معتقدند بدون کسب حلال و دارایی مباح، نمیتوان به حقیقت اعمال حج دست یافت و این اعمال حاصلی جز خستگی و ضایع کردن فرصت ندارند.<ref name=":2" /> | |||
=== شرط فقهی صحت اعمال === | |||
در [[فقه]]، میان حرمت استفاده از مال حرام و صحت فقهی حج با مال حرام تفاوت گذاشته شده است. استفاده از مال حرام یا مالی که [[خمس]] آن پرداخت نشده، حرام است<ref>استفتائات [https://www.makaremshirazi.net/main.aspx?typeinfo=21&lid=0&catid=46990&mid=264075 دفتر آیت الله مکارم شیرازی]، بخش حج.</ref>؛ اما به نظر برخی فقها، این امر لزوماً موجب بطلان حج نیست.<ref name=":1">دفتر استفتائات آیت الله سیستانی، بخش [https://www.sistani.org/persian/book/51/91/ مخارج حج با اموال دیگران]</ref><ref name=":0">احكام عمره مفرده (1387ش) (به انضمام اسرار عمره مفرده ، آداب ومستحبات زيارت مكة معظمه ومدينه منوره) (فارسى)، ص10 ؛ انیس التجار، ص39.</ref> برای نمونه، اگر [[لباس احرام]]، [[قربانی]] یا دیگر امور مورد استفاده در حج عیناً غصبی نباشند، هرچند با مال حرام خریداری شده باشند، اصل حج میتواند صحیح باشد و در عین حال شخص نسبت به مال حرام مسئولیت مالی داشته باشد.<ref name=":1" /> | در [[فقه]]، میان حرمت استفاده از مال حرام و صحت فقهی حج با مال حرام تفاوت گذاشته شده است. استفاده از مال حرام یا مالی که [[خمس]] آن پرداخت نشده، حرام است<ref>استفتائات [https://www.makaremshirazi.net/main.aspx?typeinfo=21&lid=0&catid=46990&mid=264075 دفتر آیت الله مکارم شیرازی]، بخش حج.</ref>؛ اما به نظر برخی فقها، این امر لزوماً موجب بطلان حج نیست.<ref name=":1">دفتر استفتائات آیت الله سیستانی، بخش [https://www.sistani.org/persian/book/51/91/ مخارج حج با اموال دیگران]</ref><ref name=":0">احكام عمره مفرده (1387ش) (به انضمام اسرار عمره مفرده ، آداب ومستحبات زيارت مكة معظمه ومدينه منوره) (فارسى)، ص10 ؛ انیس التجار، ص39.</ref> برای نمونه، اگر [[لباس احرام]]، [[قربانی]] یا دیگر امور مورد استفاده در حج عیناً غصبی نباشند، هرچند با مال حرام خریداری شده باشند، اصل حج میتواند صحیح باشد و در عین حال شخص نسبت به مال حرام مسئولیت مالی داشته باشد.<ref name=":1" /> | ||
== مقالههای مرتبط == | == مقالههای مرتبط == | ||