اسرار وقوف در عرفات
 نمای هوایی از وقوفِ حجگزاران در عرفات | |
| دسته | مناسک حج |
|---|---|
| مکان | عرفات |
| زمان | ظهر تا مغرب روز نهم ذی الحجه |
| عمل قبلی | احرام در مکه |
| عمل بعدی | وقوف در مشعر |
| مکانهای وابسته | عرفات |
| دعاهای وابسته | دعاهای شب عرفه؛دعاهای روز عرفه |
| صفحه فتواهای مراجع | وقوف در عرفات (فتاوای مراجع) |
| جستارهای وابسته | اعمال حج تمتع |
ببینید: آموزش وقوف در عرفات | |
وقوف در عرفات
وقوف در عرفات دومین عملِ واجبِ حج است[۱] که طی آن حجگزار بر اساس فقه شیعه، در روز عرفه، از ظهر تا غروب شرعی در عرفات میماند.[۲] این وقوف به مقداری که ماندن در آنجا (اگر چه بهمدت کوتاه) صدق کند، از ارکان حج نیز شمرده شده است.[۳] پیشینه وقوف در عرفات، به قبل از اسلام برمیگردد. پیروان دینهایی که حج را واجب میدانستند، در همه دورهها به هنگام حج، در عرفات وقوف میکردند.[۴] روزه[۵]، توبه[۶]، خواندن دعاهایی خاص[۷] و دعای امام حسین(ع) در روز عرفه[۸]، از اعمال و آداب مستحبی وقوف در عرفات است.
فضائل
وقوف در عرفات در روایات، «حقیقت حج»[۹] و «حج اکبر»[۱۰] معرفی شده است.
پیامبر اکرم (ص) سه بار فرمود: «الحج عرفات»[۱۱] این مطلب جایگاه بلند عرفات را در اعمال حج روشن میسازد به شکلی که توقف در این سرزمین را معادل کل حج دانستند؛ از پیامبر(ص) حکایت شده است خداوند در عصر عرفه به خاطر اهل عرفه به فرشتگان خود مباهات میکند و میفرماید به بندگانم بنگرید که ژولیده و غبار آلود به سوی من آمدهاند.[۱۲]
امید به بخشش
یکی از اسرار اجتماع در این سرزمین آن است که حضور عموم مردم، حتی گنهکاران، در کنار اولیای الهی سبب میشود تا به برکت وجود آنان، همگان مشمول رحمت الهی گردند.[۱۳] بنا بر روایات، وقوف عرفات زمان و مکانی ویژه برای بخشش گناهان است[۱۴] و همان زمان و مکانی است که توبه حضرت آدم(ع) پذیرفته شد.[۱۵]
اعتراف به عظمت و سلطه خداوند
بنا بر روایتی از امام علی(ع)، وقوف در عرفات که خارج از حرم مکی است واجب شد، زیرا مهمان خدا باید بیرون دروازه، آنقدر دربرابر عظمت خداوند تضرّع کند تا لایق ورود به حرم شود.[۱۶] عرفه را محلی برای درک مضمون آیاتی دانستهاند که خداوند را فراتر از اعمال، بر آنچه که انسان فکر میکند نیز مسلط و آگاه میدانند.
مقالههای مرتبط
پانویس
| عمره تمتع |
| ۱ شوال تا ۹ ذوالحجه |
| احرام در میقات • طواف • نماز طواف • سعی • تقصیر |
| حج |
| نهم ذوالحجه |
| احرام در مکه • وقوف در عرفات |
| شب دهم |
| وقوف در مشعر |
| روز دهم |
| رمی جمره عقبه • قربانی • حلق یا تقصیر |
| شب یازدهم |
| بیتوته در منا |
| روز یازدهم |
| رمی جمرات سهگانه |
| شب دوازدهم |
| بیتوته در منا |
| روز دوازدهم |
| رمی جمرات • طواف زیارت • نماز طواف • سعی • طواف نساء • نماز طواف نساء |
- ↑ فرهنگ اصطلاحات حج و عمره، ص۲۷۵.
- ↑ رک: مناسك حج، صص451-452.
- ↑ رک: مناسك حج، صص450-451.
- ↑ حج در اندیشه اسلامی، ص۲۳۴، به نقل از: اخبار مکه، ازرقی، ج۱، ص۱۱۷.
- ↑ درسنامه مناسک حج، ص۵۹.
- ↑ مصباحالشریعة، ص۹۲؛ المحجة البیضاء، ج۲، ص۲۰۷.
- ↑ حج و عمره در قرآن و حدیث، ص۳۹۲.
- ↑ درسنامه مناسک حج،ص۶۰ .
- ↑ مستدرک الوسائل، ج١٠، ص٣۴.
- ↑ الکافی، ج۴، ص٢۶۵.
- ↑ سنن ترمذی، ج 2، ص 65 ؛ محجة البيضاء، ج 2 ، ص 204 ؛ نیز الحج والعمرة في الكتاب والسنة، ص 189 و 190 .
- ↑ بحار الانوار، ج ۹۹، ص ۱۳ ، ح ۴۲ .
- ↑ کافی ، ج4 ، ص224 ، ح2 ؛ وافی، ج ۲، ص ۴۲ .
- ↑ الفقيه، ج ۲، ص ۲۱۱ ؛ کافی ج ۴، ص ۵۴۱، ح ۷ ؛ دعائم الاسلام، ج ۲، ص ۲۹۴ ؛ السنن الكبری، ج ۵، ص ۱۹۲ ؛ کافی، ج ۴، ص ۶۶ .
- ↑ وسائل الشیعة، ج١٣، ص۵۵٠ ؛ علل الشرائع، ج٢، ص۴٠٠.
- ↑ جرعهای از صهبای حج، ص۲۰۳، به نقل از: الکافی، ج۴، ص۲۲۴.
منابع
- * «جبل عرفة أثناء موسم الحج السنوي»، المکتبة الرقمیة العالمیة، بایگانی شده از اصلی، تاریخ بازدید مطلب: ۱۶ تیر ۱۳۹۹.
- جرعهای از صهبای حج، عبدالله جوادی آملی، تهران، مشعر، ۳۸۶ش.
- حج25: رضا مختاری، تهران، مشعر، 1384ش.
- حج27 گزارشی از حجگزاری 1427ق./ 1385ش.: حسن مهدویان.
- حج29: حجت الله بیات و سید حسین اسحاقی، تهران، مشعر، 1388ش.
- حج و عمره در قرآن و حدیث، محمد محمدی ریشهری، ترجمه جواد محدثی، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۸۶ش.
- * عرفه و عرفات، عباس اسلامي كاشاني، مشعر، ١٣٩١ش.
- علل الشرائع، شیخ صدوق، قم، انتشارات مکتبة الداوری، بیتا.
- الفقه على المذاهب الخمسة، مغنيه، محمد جواد، بیروت، دار التيار الجديد - دار الجواد، 1421ه ق.
- الکافی، ثقة الاسلام کلینی، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۶۵ش.
- المحجّة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، مولی محسن فیض کاشانی، بیروت: ۱۴۰۳، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
- المراقبات (اعمال السنة)، میرزا جواد ملکی تبریزی، ترجمهٔ میرزا حکیم خسروانی، تهران: بیتا، انتشارات فقیه.
- مستدرک الوسائل، محدث نوری، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، ۱۴۰۸ق.
- مصباح الشریعة ومفتاح الحقیقه، منسوب به امام ششم حضرت صادق علیه السلام ، تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفهٔ ایران، ۱۳۶۰.
- مناسك الحج و أحكام العمرة، سبحانی تبريزى، جعفر، قم، مؤسسه امام صادق عليه السلام، 1428ه ق.
- مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی و مراجع معظم تقلید، خمينى، سيد روح اللّه موسوى، تهیه و تنظیم: منصور مظاهری، تهران، نشر مشعر، 1397ه.ش.
- وسائل الشیعه الی تحصیل الشریعه، محمدبن الحسن الحرّ العاملی، تحقیق مؤسسة آل البیت، قم، مؤسسة آل البیت، ۱۴۰۹ق.