اسرار مجازات ترک حج: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
| صفحه فتواهای مراجع = | | صفحه فتواهای مراجع = | ||
| جستارهای وابسته = [[حج]]؛ [[اسرار حج]] | | جستارهای وابسته = [[حج]]؛ [[اسرار حج]] | ||
}}''' | }}'''اسرار مجازات تَرک حج''' علل و فلسفه توصیه به انجام [[حج]] و عدم ترک آن را بیان میکند. مجازات [[ترک حج]] عنوانی است برای بیان حرمت شرعی و اخلاقی ترک فریضهٔ حج توسط شخص [[مستطیع]]. در [[قرآن کریم]]، ترک حج با تعبیر «کفر» نکوهش شده است و در روایات معصومان(ع)، از تارک حج با عناوینی چون «کافر» یاد شده و وعدهٔ عذاب اخروی، محرومیت از شفاعت و حسرت در هنگام مرگ برای او داده شده است. | ||
افزون بر ابعاد فردی، ترک جمعی حج در روایات زمینهساز سلب مهلت الهی، استحقاق عذاب دنیوی و نشانهٔ افول فرهنگی و دینی جامعه شمرده شده است، بهگونهای که حاکم اسلامی موظف به واداشتن مردم به حج و در صورت نیاز، تأمین هزینه از بیتالمال است. همچنین روایات از ترک [[حج مستحبی]] نیز به سبب ازدستدادن برکات فراوان مادی و معنوی آن نهی کردهاند. | افزون بر ابعاد فردی، ترک جمعی حج در روایات زمینهساز سلب مهلت الهی، استحقاق عذاب دنیوی و نشانهٔ افول فرهنگی و دینی جامعه شمرده شده است، بهگونهای که [[حاکم اسلامی]] موظف به واداشتن مردم به انجام حج و در صورت نیاز، تأمین هزینه آن از بیتالمال است. همچنین روایات از ترک [[حج مستحبی]] نیز به سبب ازدستدادن برکات فراوان مادی و معنوی آن نهی کردهاند. | ||
== منع از ترک حج == | == منع از ترک حج == | ||
{{اصلی|ترک حج}}هر شخص [[مستطیع]] که حج را ترک کند، دستوری واجبی را ترک کرده است.<ref>التهذیب، ج5، ص18؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص448؛ دعائم الاسلام، ج1، ص288.</ref> در قرآن و روایات معصومین(ع)، تارک حج نکوهش شده و مردم از ترک حج، منع | {{اصلی|ترک حج}}هر شخص [[مستطیع]] که حج را ترک کند، دستوری واجبی را ترک کرده است.<ref>التهذیب، ج5، ص18؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص448؛ دعائم الاسلام، ج1، ص288.</ref> در قرآن و روایات معصومین(ع)، تارک حج نکوهش شده و مردم از ترک حج، منع شدهاند.<ref>سوره آل عمران ، آیه 97؛ الخصال، ص451؛ بحار الانوار، ج74، ص49.</ref> | ||
== | === منع از ترک حج مستحبی === | ||
دستهای از روایات ترک حج مستحبی را نیز تقبیح میکنند چرا که ترک حج موجب محرومیت از مصالح فراوان حج میشود.<ref>سوره حج ، آیه 28 . </ref> این منع به علت ثواب فراوان، بخشش گناهان و دیگر منافع مادی و معنوی حج است که در روایات به آن اشاره شده.<ref>کافی، ج8، ص 612 . </ref> | |||
== | == اسرار منع از ترک حج == | ||
اهمیت حج نزد خداوند علت اصلی نهی از ترک آن دانسته شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 87 .</ref> ترک حج در آیات قرآن کفر دانسته شده است<ref>سوره آل عمران، آیه 97 ؛ مرآة العقول، ج7، ص103.</ref> و دستهای از روایات، آن را نشانه خروج از دین و محرومیت از نعمتهای بهشتی و نابینایی در قیامت دانستهاند.<ref>الحج في الكتاب و السنه صص ۱۴۵ ، ۱۴۶ ، ۱۴۷ .</ref> افزون بر آن اگر همه مسلمانان حج را ترک کنند عذاب الهی نازل خواهد شد.<ref>وسائل الشیعه ، ج 11 ، ص 22 .</ref> برخی از پژوهشگران اسرار حج، ترک حج را نشانه انحطاط فرهنگی دانستهاند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 86 .</ref> از این روست که بر اساس فقه اسلامی، حاکم اسلامی میتواند مردم را به حجگزاری [[اجبار به حج|اجبار]] کند.<ref>کافی ، ج 4 ، ص272 ، باب ان من لم یطق الحج ببدنه جهز غیره</ref> | |||
== | == منافع دنیوی حج == | ||
افزون بر پاداشهای اخروی حج، روایات بیان میدارند که حجگزاری فقر را میزداید و نیازهای دنیوی را برآورده میسازد<ref>نهج البلاغه، خطبه 110.</ref> و با ترک حج، هیچ خیر دنیوی به دست نمیآید<ref>الکافی، ج4، ص270؛ وسائل الشیعه، ج8، ص15.</ref> بنابر روایاتی از امامان شیعه، حجگزاری عامل رفع گرفتاریها از شیعیان است.<ref>کافی ، ج 2 ، ص 451 .</ref> آثار و برکات حج تا آن اندازه است که ترک آن عوارضی را در پی دارد. چنانچه روایت شده: هر کس که حج را به سبب حاجتی دنیوی ترک کند، هرگاه حاجیان از حج بازگردند، او هنوز به مقصود خود نرسیده است.<ref>من لا یحضره الفقیه، ج2، ص220، 420؛ الدر المنثور، ج1، ص211.</ref> | |||
== | |||
افزون بر پاداشهای اخروی حج، روایات بیان میدارند که حجگزاری فقر را میزداید و نیازهای دنیوی را برآورده میسازد<ref>نهج البلاغه، خطبه 110.</ref> و با ترک حج، هیچ خیر دنیوی به دست نمیآید<ref>الکافی، ج4، ص270؛ وسائل الشیعه، ج8، ص15.</ref> آثار و برکات حج تا آن اندازه است که ترک آن عوارضی را در پی دارد. چنانچه روایت شده: هر کس که حج را به سبب حاجتی دنیوی ترک کند، هرگاه حاجیان از حج بازگردند، او هنوز به مقصود خود نرسیده است.<ref>من لا یحضره الفقیه، ج2، ص220، 420؛ الدر المنثور، ج1، ص211.</ref> | |||
== مقالههای مرتبط == | == مقالههای مرتبط == | ||
| خط ۶۵: | خط ۴۷: | ||
* [[اسرار حج]] | * [[اسرار حج]] | ||
* [[آداب حج]] | * [[آداب حج]] | ||
* [[اهداف و آثار حج]] | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۷
 | |
| دسته | مقدمات و آداب حج |
|---|---|
| مربوط به آیین | حج |
| مکان | حرم مکی |
| حکم | برخی امور مقدماتی واجب و برخی مستحب است |
| پیامد فقهی | حج با مال حرام، باطل است. |
| آداب وابسته | غسل؛ نیت؛ تلبیه؛ پوشیدن لباس احرام؛ |
| احکام فقهی وابسته | محرمات احرام؛ مستحباب احرام؛ واجبات احرام |
| جستارهای وابسته | حج؛ اسرار حج |
اسرار مجازات تَرک حج علل و فلسفه توصیه به انجام حج و عدم ترک آن را بیان میکند. مجازات ترک حج عنوانی است برای بیان حرمت شرعی و اخلاقی ترک فریضهٔ حج توسط شخص مستطیع. در قرآن کریم، ترک حج با تعبیر «کفر» نکوهش شده است و در روایات معصومان(ع)، از تارک حج با عناوینی چون «کافر» یاد شده و وعدهٔ عذاب اخروی، محرومیت از شفاعت و حسرت در هنگام مرگ برای او داده شده است.
افزون بر ابعاد فردی، ترک جمعی حج در روایات زمینهساز سلب مهلت الهی، استحقاق عذاب دنیوی و نشانهٔ افول فرهنگی و دینی جامعه شمرده شده است، بهگونهای که حاکم اسلامی موظف به واداشتن مردم به انجام حج و در صورت نیاز، تأمین هزینه آن از بیتالمال است. همچنین روایات از ترک حج مستحبی نیز به سبب ازدستدادن برکات فراوان مادی و معنوی آن نهی کردهاند.
منع از ترک حج[ویرایش | ویرایش مبدأ]
هر شخص مستطیع که حج را ترک کند، دستوری واجبی را ترک کرده است.[۱] در قرآن و روایات معصومین(ع)، تارک حج نکوهش شده و مردم از ترک حج، منع شدهاند.[۲]
منع از ترک حج مستحبی[ویرایش | ویرایش مبدأ]
دستهای از روایات ترک حج مستحبی را نیز تقبیح میکنند چرا که ترک حج موجب محرومیت از مصالح فراوان حج میشود.[۳] این منع به علت ثواب فراوان، بخشش گناهان و دیگر منافع مادی و معنوی حج است که در روایات به آن اشاره شده.[۴]
اسرار منع از ترک حج[ویرایش | ویرایش مبدأ]
اهمیت حج نزد خداوند علت اصلی نهی از ترک آن دانسته شده است.[۵] ترک حج در آیات قرآن کفر دانسته شده است[۶] و دستهای از روایات، آن را نشانه خروج از دین و محرومیت از نعمتهای بهشتی و نابینایی در قیامت دانستهاند.[۷] افزون بر آن اگر همه مسلمانان حج را ترک کنند عذاب الهی نازل خواهد شد.[۸] برخی از پژوهشگران اسرار حج، ترک حج را نشانه انحطاط فرهنگی دانستهاند.[۹] از این روست که بر اساس فقه اسلامی، حاکم اسلامی میتواند مردم را به حجگزاری اجبار کند.[۱۰]
منافع دنیوی حج[ویرایش | ویرایش مبدأ]
افزون بر پاداشهای اخروی حج، روایات بیان میدارند که حجگزاری فقر را میزداید و نیازهای دنیوی را برآورده میسازد[۱۱] و با ترک حج، هیچ خیر دنیوی به دست نمیآید[۱۲] بنابر روایاتی از امامان شیعه، حجگزاری عامل رفع گرفتاریها از شیعیان است.[۱۳] آثار و برکات حج تا آن اندازه است که ترک آن عوارضی را در پی دارد. چنانچه روایت شده: هر کس که حج را به سبب حاجتی دنیوی ترک کند، هرگاه حاجیان از حج بازگردند، او هنوز به مقصود خود نرسیده است.[۱۴]
مقالههای مرتبط[ویرایش | ویرایش مبدأ]
پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- ↑ التهذیب، ج5، ص18؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص448؛ دعائم الاسلام، ج1، ص288.
- ↑ سوره آل عمران ، آیه 97؛ الخصال، ص451؛ بحار الانوار، ج74، ص49.
- ↑ سوره حج ، آیه 28 .
- ↑ کافی، ج8، ص 612 .
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 87 .
- ↑ سوره آل عمران، آیه 97 ؛ مرآة العقول، ج7، ص103.
- ↑ الحج في الكتاب و السنه صص ۱۴۵ ، ۱۴۶ ، ۱۴۷ .
- ↑ وسائل الشیعه ، ج 11 ، ص 22 .
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 86 .
- ↑ کافی ، ج 4 ، ص272 ، باب ان من لم یطق الحج ببدنه جهز غیره
- ↑ نهج البلاغه، خطبه 110.
- ↑ الکافی، ج4، ص270؛ وسائل الشیعه، ج8، ص15.
- ↑ کافی ، ج 2 ، ص 451 .
- ↑ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص220، 420؛ الدر المنثور، ج1، ص211.
منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- تهذیب الاحکام: الطوسی (م. 460ق.)، به کوشش موسوی و آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1365ش؛
- درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.
- دعائم الاسلام: النعمان المغربی (م. 363ق.)، به کوشش فیضی، قاهره، دار المعارف، 1383ق؛
- من لا یحضره الفقیه: شیخ صدوق (م. 381 ق.)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1404ق؛
- الخصال: الصدوق (م. 381ق.)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1416ق؛
- بحار الانوار: المجلسی (م. 1110ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق؛
- مرآة العقول: المجلسی (م. 1111ق.)، به کوشش رسولی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1363ش؛
- جوامع الجامع: الطبرسی (م. 548ق.)، به کوشش گرجی، تهران، 1378ش؛
- الکشاف: الزمخشری (م. 538ق.)، قم، بلاغت، 1415ق؛
- التحریر و التنویر: ابن عاشور (م. 1393ق.)، مؤسسة التاریخ؛
- المحرر الوجیز: ابن عطیة الاندلسی (م. 546ق.)، به کوشش عبدالسلام، لبنان، دار الکتب العلمیه، 1413ق؛
- التفسیر الکبیر: الفخر الرازی (م. 606ق.)، قم، دفتر تبلیغات، 1413ق؛
- تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن) : القرطبی (م. 671ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1405ق؛
- المواقف فی علم الکلام: عبدالرحمن احمد الایجی (م. 756ق.)، به کوشش عبدالرحمن، بیروت، دار الجیل، 1417ق؛
- وسائل الشیعه: الحر العاملی (م. 1104ق.)، به کوشش ربانی شیرازی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق.
- العروة الوثقی: سید محمد کاظم یزدی (م. 1337ق.)، قم، النشر الاسلامی، 1420ق؛
- سنن الترمذی: الترمذی (م. 279ق.)، به کوشش عبدالوهاب، بیروت، دار الفکر، 1402ق؛
- سنن الدارمی: الدارمی (م. 255ق.)، احیاء السنة النبویه؛
- الکافی: الکلینی (م. 329ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1375ش؛
- نهج البلاغه: صبحی صالح، تهران، دار الاسوه، 1415ق؛
- الدر المنثور: السیوطی (م. 911ق.)، بیروت، دار المعرفه، 1365ق؛