اسرار محرمات احرام: تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
ترجمه خودکار از ویکی فارسی |
||
| (۲۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات اعمال | |||
| عنوان = اسرار محرمات احرام | | عنوان = اسرار محرمات احرام | ||
| تصویر = لباس احرام.jpg | | تصویر = لباس احرام.jpg | ||
| توضیح تصویر = احرام و میقاتها | | توضیح تصویر = احرام و میقاتها | ||
| فیلم = | | فیلم = محرمات احرام.mp4 | ||
| توضیح فیلم = | | توضیح فیلم = | ||
| دسته = مناسک حج | | دسته = مناسک حج | ||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
| صفحه فتواهای مراجع = | | صفحه فتواهای مراجع = | ||
| جستارهای وابسته = [[میقات]]؛[[محرمات احرام]] | | جستارهای وابسته = [[میقات]]؛[[محرمات احرام]] | ||
}} | }}'''اَسرار محرمات احرام''' حکمت و چرایی و کارکرد پرهیز از [[محرمات احرام]] است، یعنی اعمال مشخصی که فرد [[محرم (احرام‌گزار)|مُحرِم]] در [[حج]] و [[عمره|عُمره]] نباید انجام دهد وگرنه احرامش باطل خواهد شد. محرمات احرام 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک و برخی دیگر ویژه مردان یا [[حج بانوان|زنان]] است. | ||
پژوهشگران و منابع اسلامی، اسرار و کارکردهای محرمات احرام را در اصولی چون پیراستگی از تعلقات مادی و فخرفروشی، التزام به صلح و امنیت عمومی، تسلیم محض در برابر پروردگار، و تمرکز بر لذت‌های معنوی خلاصه کرده‌اند؛ اموری که با نفی خودپرستی و برتری‌جویی، زمینه را برای دستیابی به تقوا و همبستگی جامعه اسلامی فراهم می‌سازد. | |||
== احرام == | == احرام == | ||
{{اصلی|احرام}} | {{اصلی|احرام}}احرام به معنای این است که [[حج‌گزار]] کارهایی که با اعمال [[حج]] و [[عمره|عُمره]] ناسازگار است، بر خود [[حرام]] می‌شمرَد.<ref>معجم الفاظ الفقه الجعفری، ص۳۳.</ref> نخستین عمل از اعمال [[عمره]] و [[حج]]، [[احرام]] است. انسان باید در یکی از [[میقات|میقاتها]]، مانند [[مسجد شجره (مدینه)|مسجد شجره]] و [[جحفه]] [[لباس احرام]] پوشیده، [[نیت احرام|نیت]] کرده و [[تلبیه|لبیک]] بگوید.<ref>تفسیر قرطبی، ج۶، ص۳۶؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱.</ref> او با این اعمال، [[احرام|مُحرم]] می‌شود.<ref>المدونة الکبری، ج۱، ص۳۶۰؛ المقنعه، ص۴۳۱-۴۳۲.</ref> | ||
احرام به معنای این است که [[حج‌گزار]] کارهایی که با اعمال [[حج]] و [[عمره|عُمره]] ناسازگار است، بر خود [[حرام]] می‌شمرَد.<ref>معجم الفاظ الفقه الجعفری، ص۳۳.</ref> نخستین عمل از اعمال [[عمره]] و [[حج]]، [[احرام]] است. انسان باید در یکی از [[میقات|میقاتها]]، مانند [[مسجد شجره (مدینه)|مسجد شجره]] و [[جحفه]] [[لباس احرام]] پوشیده، [[نیت احرام|نیت]] کرده و [[تلبیه|لبیک]] بگوید.<ref>تفسیر قرطبی، ج۶، ص۳۶؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱.</ref> او با این اعمال، [[احرام|مُحرم]] می‌شود.<ref>المدونة الکبری، ج۱، ص۳۶۰؛ المقنعه، ص۴۳۱-۴۳۲.</ref>{{احکام احرام عمودی}} | {{احکام احرام عمودی}} | ||
== محرمات احرام == | == محرمات احرام == | ||
{{اصلی|محرمات احرام}} | {{اصلی|محرمات احرام}}مُحَرَّمات احرام، کارهایی است که انجام آنها پس از [[احرام|مُحرم]] شدن، تا زمان [[تحلل|بیرون آمدن از احرام]] بر انسان ممنوع و حرام است.<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۲؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> این محرمات 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک، برخی ویژه مردان و برخی ویژه [[حج بانوان|زنان]] است.<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref> اگر فردی که در حال احرام است یکی از این اعمال را آگاهانه انجام دهد، مرتکب حرام شده و باید [[کفاره]] دهد.<ref>السرائر، ج۱، ص۵۴۸؛ فقه الصادق، ج۹، ص۱۵۳.</ref> | ||
مُحَرَّمات احرام، کارهایی است که انجام آنها پس از [[احرام|مُحرم]] شدن، تا زمان [[تحلل|بیرون آمدن از احرام]] بر انسان ممنوع و حرام است.<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۲؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> این محرمات 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک، برخی ویژه مردان و برخی ویژه [[حج بانوان|زنان]] است.<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref> اگر فردی که در حال احرام است یکی از این اعمال را آگاهانه انجام دهد، باید [[کفاره]] | |||
== اسرار محرمات احرام == | |||
گفته شده محرمات احرام، مانع تحقق اهداف و [[اسرار احرام]] هستند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص136.</ref> [[آیه ۱۹۷ سوره بقره]]، ترک [[محرمات احرام|مُحَرَّمات احرام]] را نشانه تقوا بر‌شمرده است. در حدیثی، سبب تشریع احرام، ورود [[حاجی|حاجیان]] به [[حرم مکی|حَرَم مکی]] بیان شده است.<ref>المحاسن، ج۲، ص۳۳۰؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۵.</ref> | |||
==== امنیت ==== | |||
گفته‌اند که ترک برخی محرمات توسط فرد محرم، موجب امنیت برای هم نوعان و حیوانات و گیاهان است.<ref>نمادها و رمزواره‌های حج، ص358</ref> از همین رو، [[فسوق]] که شامل دروغ، فحش و فخر فروشی است، باید ترک شود تا روح پرخاشگر، مغرور و حق‌گریز انسان اصلاح گردد و زمینه‌ی رفع دشمنی و اختلاف میان مسلمانان و ایجاد اتحاد فراهم شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص137.</ref> همچنین [[جدال]] و برتری‌جویی لفظی در حج بی‌فایده و ناپسند است، زیرا حج محیط عبادت و همبستگی است، نه میدان پافشاری بر خواسته‌های نفسانی و ایجاد دشمنی؛ از این‌رو برخی نویسندگان آن را از عوامل حرمت‌شکنی حرم، کعبه و صاحب بیت دانسته‌اند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص139.</ref> | |||
==== دوری از لذت‌های مادی و خودپسندی ==== | |||
دوری از غیر خدا از دیگر اهداف حج دانسته شده است. در همین مسیر، دوری از [[لذت‌های جنسی]] نیز مطرح می‌شود، چون شهوات از خواسته‌های حیوانی‌اند و با اعمال ملکوتی حج سنخیت ندارند، در حالی که مُحرم در آغاز احرام متعهد شده است بدن خود را مانند اسماعیل تقدیم محبوب کند و به غیر خدا مشغول نشود.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص141.</ref> | |||
افزون بر این، تصرف در بدن مانند [[ناخن گرفتن|گرفتن ناخن]]، [[ازاله مو]]، [[خون برون آوردن|بیرون آوردن خون از بدن]] و [[کشیدن دندان]] در مدت احرام حرام شمرده شده تا انسان از توجه افراطی به بدن خود فاصله بگیرد و از غفلت نسبت به امور اصلی رها شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص142.</ref> | |||
همچنین هرگونه آرایش و [[زینت]] برای زن و [[پوشیدن لباس دوخته|لباس دوخته برای مردان]] در حج حرام است. حرمت این امور به معنای لزوم پیراستگی از زینت‌های دنیایی و ایجاد آراستگی معنوی دانسته شده که با هدف ترک خود پرستی و خود‌بینی توسط [[حج‌گزار]] رعایت می‌شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص145.</ref> | |||
==== پرهیز از آسایش طلبی ==== | |||
پرهیز آقایان از [[پوشاندن سر]] و [[پوشاندن پا|روی پا]] و [[استظلال|قرار گرفتن زیر سایه]] و پرهیز بانوان از [[پوشاندن صورت]] به معنای سرسپردگی و تسلیم در برابر خدا دانسته شده که موجب دوری از فخر فروشی و امتیاز خواهی می‌شود. در سخنی از [[امام علی(ع)]] وجود چنین سختی‌هایی در حج باعث فراهم شدن زمینه های کمال برای انسان بیان شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص143.</ref> | |||
== مقاله‌های مرتبط == | == مقاله‌های مرتبط == | ||
* [[احرام]] | * [[احرام]] | ||
* [[اسرار احرام]] | |||
* [[اسرار حج]] | * [[اسرار حج]] | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
*''' تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن)''': القرطبی (ت. ۶۷۱ق)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۵ق. | |||
*''' تذکرة الفقهاء''': العلامة الحلی (ت. ۷۲۶ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق. | |||
*''' السرائر''': ابن ادریس (ت. ۵۹۸ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۱ق. | |||
*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش. | |||
*''' فقه الصادق(ع)''': سید محمد صادق روحانی، قم، دار الکتاب، ۱۴۱۳ق. | |||
*''' کشاف القناع''': منصور البهوتی (ت. ۱۰۵۱ق)، تحقیق محمد حسن، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق. | |||
*''' معجم الفاظ الفقه الجعفری''': احمد فتح‌الله، الدمام، ۱۴۱۵ق. | *''' معجم الفاظ الفقه الجعفری''': احمد فتح‌الله، الدمام، ۱۴۱۵ق. | ||
*''' | *''' المدونة الکبری''': مالک بن انس (ت. ۱۷۹ق)، مصر، مطبعة السعاده. | ||
*''' | *''' المقنعه''': المفید (ت. ۴۱۳ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق. | ||
*''' | *''' مختلف الشیعه''': العلامة الحلی (ت. ۷۲۶ق)، قم، النشر الاسلامی، ۱۴۱۲ق. | ||
*''' | *''' مستند الشیعه''': احمد النراقی (ت. ۱۲۴۵ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۵ق. | ||
*''' | *''' نمادها و رمزواره‌های حج ( نشانه های الهی در سرزمین وحی ) ''': مجتبی شریفی، تهران، مشعر، بی‌تا.{{پایان}}{{محرمات احرام}}{{حج و عمره}} | ||
[[رده:اسرار حج]] | |||
[[رده:احرام]] | |||
[[ar:أسرار محظورات الإحرام]] | |||
[[en:Secrets of the Prohibitions of Ihram]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۴
 احرام و میقاتها | |
| دسته | مناسک حج |
|---|---|
| مربوط به آیین | عمره و حج |
| مکان | حرم مکی |
| حکم | برای عمره‌گزار و حج‌گزار واجب است |
| پیامد فقهی | حرام شدن برخی از اعمال |
| آداب وابسته | غسل؛ نیت؛تلبیه؛پوشیدن لباس احرام؛ |
| احکام فقهی وابسته | محرمات احرام؛ مستحباب احرام؛ واجبات احرام |
| جستارهای وابسته | میقات؛محرمات احرام |
اَسرار محرمات احرام حکمت و چرایی و کارکرد پرهیز از محرمات احرام است، یعنی اعمال مشخصی که فرد مُحرِم در حج و عُمره نباید انجام دهد وگرنه احرامش باطل خواهد شد. محرمات احرام 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک و برخی دیگر ویژه مردان یا زنان است.
پژوهشگران و منابع اسلامی، اسرار و کارکردهای محرمات احرام را در اصولی چون پیراستگی از تعلقات مادی و فخرفروشی، التزام به صلح و امنیت عمومی، تسلیم محض در برابر پروردگار، و تمرکز بر لذت‌های معنوی خلاصه کرده‌اند؛ اموری که با نفی خودپرستی و برتری‌جویی، زمینه را برای دستیابی به تقوا و همبستگی جامعه اسلامی فراهم می‌سازد.
احرام[ویرایش | ویرایش مبدأ]
احرام به معنای این است که حج‌گزار کارهایی که با اعمال حج و عُمره ناسازگار است، بر خود حرام می‌شمرَد.[۱] نخستین عمل از اعمال عمره و حج، احرام است. انسان باید در یکی از میقاتها، مانند مسجد شجره و جحفه لباس احرام پوشیده، نیت کرده و لبیک بگوید.[۲] او با این اعمال، مُحرم می‌شود.[۳]
| واجبات |
| شروع از میقات • نیت • لباس احرام • تلبیه |
| محرمات احرام |
| مشترک بین زن و مرد |
| شکار حیوانات خشکی • کشتن جانوران بدن • کندن درختان • التذاذ جنسی • آمیزش • استمناء • عقد ازدواج • فسوق • جدال • زینت • بوی خوش • روغن مالیدن به بدن • نگاه کردن در آینه • سرمه کشیدن • ازاله مو • ناخن گرفتن • خون برون آوردن • کشیدن دندان • حمل سلاح |
| ویژه مردان |
| پوشیدن لباس دوخته • پوشاندن سر • استظلال |
| ویژه زنان |
| پوشاندن صورت • پوشاندن دست |
| دیگر احکام |
| مستحبات احرام • مکروهات احرام |
محرمات احرام[ویرایش | ویرایش مبدأ]
مُحَرَّمات احرام، کارهایی است که انجام آنها پس از مُحرم شدن، تا زمان بیرون آمدن از احرام بر انسان ممنوع و حرام است.[۴] این محرمات 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک، برخی ویژه مردان و برخی ویژه زنان است.[۵] اگر فردی که در حال احرام است یکی از این اعمال را آگاهانه انجام دهد، مرتکب حرام شده و باید کفاره دهد.[۶]
اسرار محرمات احرام[ویرایش | ویرایش مبدأ]
گفته شده محرمات احرام، مانع تحقق اهداف و اسرار احرام هستند.[۷] آیه ۱۹۷ سوره بقره، ترک مُحَرَّمات احرام را نشانه تقوا بر‌شمرده است. در حدیثی، سبب تشریع احرام، ورود حاجیان به حَرَم مکی بیان شده است.[۸]
امنیت[ویرایش | ویرایش مبدأ]
گفته‌اند که ترک برخی محرمات توسط فرد محرم، موجب امنیت برای هم نوعان و حیوانات و گیاهان است.[۹] از همین رو، فسوق که شامل دروغ، فحش و فخر فروشی است، باید ترک شود تا روح پرخاشگر، مغرور و حق‌گریز انسان اصلاح گردد و زمینه‌ی رفع دشمنی و اختلاف میان مسلمانان و ایجاد اتحاد فراهم شود.[۱۰] همچنین جدال و برتری‌جویی لفظی در حج بی‌فایده و ناپسند است، زیرا حج محیط عبادت و همبستگی است، نه میدان پافشاری بر خواسته‌های نفسانی و ایجاد دشمنی؛ از این‌رو برخی نویسندگان آن را از عوامل حرمت‌شکنی حرم، کعبه و صاحب بیت دانسته‌اند.[۱۱]
دوری از لذت‌های مادی و خودپسندی[ویرایش | ویرایش مبدأ]
دوری از غیر خدا از دیگر اهداف حج دانسته شده است. در همین مسیر، دوری از لذت‌های جنسی نیز مطرح می‌شود، چون شهوات از خواسته‌های حیوانی‌اند و با اعمال ملکوتی حج سنخیت ندارند، در حالی که مُحرم در آغاز احرام متعهد شده است بدن خود را مانند اسماعیل تقدیم محبوب کند و به غیر خدا مشغول نشود.[۱۲]
افزون بر این، تصرف در بدن مانند گرفتن ناخن، ازاله مو، بیرون آوردن خون از بدن و کشیدن دندان در مدت احرام حرام شمرده شده تا انسان از توجه افراطی به بدن خود فاصله بگیرد و از غفلت نسبت به امور اصلی رها شود.[۱۳]
همچنین هرگونه آرایش و زینت برای زن و لباس دوخته برای مردان در حج حرام است. حرمت این امور به معنای لزوم پیراستگی از زینت‌های دنیایی و ایجاد آراستگی معنوی دانسته شده که با هدف ترک خود پرستی و خود‌بینی توسط حج‌گزار رعایت می‌شود.[۱۴]
پرهیز از آسایش طلبی[ویرایش | ویرایش مبدأ]
پرهیز آقایان از پوشاندن سر و روی پا و قرار گرفتن زیر سایه و پرهیز بانوان از پوشاندن صورت به معنای سرسپردگی و تسلیم در برابر خدا دانسته شده که موجب دوری از فخر فروشی و امتیاز خواهی می‌شود. در سخنی از امام علی(ع) وجود چنین سختی‌هایی در حج باعث فراهم شدن زمینه های کمال برای انسان بیان شده است.[۱۵]
مقاله‌های مرتبط[ویرایش | ویرایش مبدأ]
پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- ↑ معجم الفاظ الفقه الجعفری، ص۳۳.
- ↑ تفسیر قرطبی، ج۶، ص۳۶؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱.
- ↑ المدونة الکبری، ج۱، ص۳۶۰؛ المقنعه، ص۴۳۱-۴۳۲.
- ↑ تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۲؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.
- ↑ مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.
- ↑ السرائر، ج۱، ص۵۴۸؛ فقه الصادق، ج۹، ص۱۵۳.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص136.
- ↑ المحاسن، ج۲، ص۳۳۰؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۵.
- ↑ نمادها و رمزواره‌های حج، ص358
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص137.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص139.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص141.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص142.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص145.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص143.
منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن): القرطبی (ت. ۶۷۱ق)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۵ق.
- تذکرة الفقهاء: العلامة الحلی (ت. ۷۲۶ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
- السرائر: ابن ادریس (ت. ۵۹۸ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۱ق.
- درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.
- فقه الصادق(ع): سید محمد صادق روحانی، قم، دار الکتاب، ۱۴۱۳ق.
- کشاف القناع: منصور البهوتی (ت. ۱۰۵۱ق)، تحقیق محمد حسن، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق.
- معجم الفاظ الفقه الجعفری: احمد فتح‌الله، الدمام، ۱۴۱۵ق.
- المدونة الکبری: مالک بن انس (ت. ۱۷۹ق)، مصر، مطبعة السعاده.
- المقنعه: المفید (ت. ۴۱۳ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق.
- مختلف الشیعه: العلامة الحلی (ت. ۷۲۶ق)، قم، النشر الاسلامی، ۱۴۱۲ق.
- مستند الشیعه: احمد النراقی (ت. ۱۲۴۵ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۵ق.
- نمادها و رمزواره‌های حج ( نشانه های الهی در سرزمین وحی ) : مجتبی شریفی، تهران، مشعر، بی‌تا.