اسرار محرمات احرام: تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
| صفحه فتواهای مراجع = | | صفحه فتواهای مراجع = | ||
| جستارهای وابسته = [[میقات]]؛[[محرمات احرام]] | | جستارهای وابسته = [[میقات]]؛[[محرمات احرام]] | ||
}}'''اَسرار محرمات احرام''' مجموعه‌ای از حکمت‌ها و آثار پرهیز از [[محرمات احرام]] توسط شخص [[محرم (احرام‌گزار)|مُحرِم]] در [[حج]] و [[عمره|عُمره]] است. محرمات احرام 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک و برخی دیگر ویژه مردان یا [[حج بانوان|زنان]] است. | }}'''اَسرار محرمات احرام''' مجموعه‌ای از حکمت‌ها و آثار پرهیز از [[محرمات احرام]] توسط شخص [[محرم (احرام‌گزار)|مُحرِم]] در [[حج]] و [[عمره|عُمره]] است. محرمات احرام 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک و برخی دیگر ویژه مردان یا [[حج بانوان|زنان]] است. پرهیز از رفتارهای پرخاشگرانه و مغرورانه در حج موجب اتحاد [[حج گزاران|حجگزاران]] دانسته شده. هرگونه لذت شهوانی نیز با هدف توجه بیشتر به لذت‌های معنوی در حج، حرام اعلام شده است. | ||
به نظر برخی محققان قرار گرفتن [[تصرف در بدن|تصرف بدن]] در کنار دیگر محرمات، بیانگر این است که انسان در لباس بندگی نباید بین حرام بزرگ و حرام به ظاهر کوچک فرق بگذارد. پرهیز از آسایش طلبی و آرایش موجب ترک فخرفروشی و خودبینی خواهد شد. | به نظر برخی محققان قرار گرفتن [[تصرف در بدن|تصرف بدن]] در کنار دیگر محرمات، بیانگر این است که انسان در لباس بندگی نباید بین حرام بزرگ و حرام به ظاهر کوچک فرق بگذارد. پرهیز از آسایش طلبی و آرایش موجب ترک فخرفروشی و خودبینی خواهد شد. | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
== محرمات احرام == | == محرمات احرام == | ||
{{اصلی|محرمات احرام}}مُحَرَّمات احرام، کارهایی است که انجام آنها پس از [[احرام|مُحرم]] شدن، تا زمان [[تحلل|بیرون آمدن از احرام]] بر انسان ممنوع و حرام است.<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۲؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> این محرمات 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک، برخی ویژه مردان و برخی ویژه [[حج بانوان|زنان]] است.<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref> اگر فردی که در حال احرام است یکی از این اعمال را آگاهانه انجام دهد، باید [[کفاره]] | {{اصلی|محرمات احرام}}مُحَرَّمات احرام، کارهایی است که انجام آنها پس از [[احرام|مُحرم]] شدن، تا زمان [[تحلل|بیرون آمدن از احرام]] بر انسان ممنوع و حرام است.<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۲؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> این محرمات 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک، برخی ویژه مردان و برخی ویژه [[حج بانوان|زنان]] است.<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref> اگر فردی که در حال احرام است یکی از این اعمال را آگاهانه انجام دهد، مرتکب حرام شده و باید [[کفاره]] دهد.<ref>السرائر، ج۱، ص۵۴۸؛ فقه الصادق، ج۹، ص۱۵۳.</ref> | ||
== اسرار محرمات مشترک بین زن و مرد == | == اسرار محرمات مشترک بین زن و مرد == | ||
محرمات احرام، مانع تحقق اهداف و [[اسرار احرام]] هستند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص136.</ref> [[آیه ۱۹۷ سوره بقره]]، ترک [[محرمات احرام|مُحَرَّمات احرام]] را نشانه تقوا بر‌شمرده است. در حدیثی، سبب تشریع احرام، ورود [[حاجی|حاجیان]] به [[حرم مکی|حَرَم مکی]] بیان شده است.<ref>المحاسن، ج۲، ص۳۳۰؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۵.</ref> | محرمات احرام، مانع تحقق اهداف و [[اسرار احرام]] هستند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص136.</ref> [[آیه ۱۹۷ سوره بقره]]، ترک [[محرمات احرام|مُحَرَّمات احرام]] را نشانه تقوا بر‌شمرده است. در حدیثی، سبب تشریع احرام، ورود [[حاجی|حاجیان]] به [[حرم مکی|حَرَم مکی]] بیان شده است.<ref>المحاسن، ج۲، ص۳۳۰؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۵.</ref> گفته‌اند که ترک برخی محرمات توسط فرد محرم، موجب امنیت برای هم نوعان و حیوانات و گیاهان است و به شخص محرم می‌آموزد که چگونه به آثار و نتایج اعمالی که به دیگران آزار می‌رساند پی‌ببرد.<ref>نمادها و رمزواره‌های حج، ص358</ref> | ||
=== پرهیز از فسوق === | === پرهیز از فسوق === | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
=== پرهیز از جدال و برتری‌جویی لفظی === | === پرهیز از جدال و برتری‌جویی لفظی === | ||
محیط [[حج]] باید از بحث‌های بی‌فایده خالی باشد زیرا حج محیط عبادت و همبستگی است. برخی نویسندگان [[جدال]] را به معنای پافشاری بر خواسته‌های نفسانی و مقدمه ایجاد دشمنی | محیط [[حج]] باید از بحث‌های بی‌فایده خالی باشد زیرا حج محیط عبادت و همبستگی است. برخی نویسندگان [[جدال]] را به معنای پافشاری بر خواسته‌های نفسانی و مقدمه ایجاد دشمنی دانسته‌اند که باعث حرمت‌شکنی [[حرم مکی|حرم]]، [[کعبه]] و صاحب بیت می‌شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص139.</ref> | ||
=== لذت‌های شهوانی === | === لذت‌های شهوانی === | ||
[[لذت‌های جنسی|شهوات]]، خواسته‌های حیوانی هستند که بدون شباهت به اعمال ملکوتی حج بوده و به عنوان بیشترین عامل بهره‌گیری از بدن انسان دانسته شده‌اند. در حالی که [[محرم (احرام‌گزار)|مُحرم]] در گام نخست احرام متعهد شده که بدن خود را مانند [[اسماعیل (پیامبر)|اسماعیل]] تقدیم محبوب کند و به غیر خدا مشغول نشود. رعایت حرمت این عمل باعث توجه بیشتر به لذت‌های معنوی می‌شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص141.</ref> | [[لذت‌های جنسی|شهوات]]، خواسته‌های حیوانی هستند که بدون شباهت به اعمال ملکوتی حج بوده و به عنوان بیشترین عامل بهره‌گیری از بدن انسان دانسته شده‌اند. در حالی که [[محرم (احرام‌گزار)|مُحرم]] در گام نخست [[احرام]] متعهد شده که بدن خود را مانند [[اسماعیل (پیامبر)|اسماعیل]] تقدیم محبوب کند و به غیر خدا مشغول نشود.<ref name=":0" /> رعایت حرمت این عمل باعث توجه بیشتر به لذت‌های معنوی می‌شود.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص141.</ref> | ||
=== تصرف در بدن === | === تصرف در بدن === | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
=== آسایش طلبی === | === آسایش طلبی === | ||
پرهیز | پرهیز آقایان از [[پوشاندن سر]] و [[پوشاندن پا|روی پا]] و [[استظلال|قرار گرفتن زیر سایه]] و پرهیز بانوان از [[پوشاندن صورت]] به معنای سرسپردگی و تسلیم در برابر خدا دانسته شده که موجب دوری از فخر فروشی و امتیاز خواهی می‌شود. در سخنی از [[امام علی(ع)]] وجود چنین سختی‌هایی در حج باعث فراهم شدن زمینه های کمال برای انسان بیان شده.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص143.</ref> | ||
=== آرایش === | === آرایش === | ||
هرگونه آرایش و [[زینت]] | هرگونه آرایش و [[زینت]] برای زن و [[پوشیدن لباس دوخته|لباس دوخته برای مردان]] در حج حرام است. حرمت این امور به معنای لزوم پیراستگی از زینت‌های دنیایی و ایجاد آراستگی معنوی دانسته شده که با هدف ترک خود پرستی و خودبینی توسط [[حج‌گزار]] رعایت می‌شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص145.</ref> | ||
== مقاله‌های مرتبط == | == مقاله‌های مرتبط == | ||
نسخهٔ ۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۲۷
 احرام و میقاتها | |
| دسته | مناسک حج |
|---|---|
| مربوط به آیین | عمره و حج |
| مکان | حرم مکی |
| حکم | برای عمره‌گزار و حج‌گزار واجب است |
| پیامد فقهی | حرام شدن برخی از اعمال |
| آداب وابسته | غسل؛ نیت؛تلبیه؛پوشیدن لباس احرام؛ |
| احکام فقهی وابسته | محرمات احرام؛ مستحباب احرام؛ واجبات احرام |
| جستارهای وابسته | میقات؛محرمات احرام |
اَسرار محرمات احرام مجموعه‌ای از حکمت‌ها و آثار پرهیز از محرمات احرام توسط شخص مُحرِم در حج و عُمره است. محرمات احرام 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک و برخی دیگر ویژه مردان یا زنان است. پرهیز از رفتارهای پرخاشگرانه و مغرورانه در حج موجب اتحاد حجگزاران دانسته شده. هرگونه لذت شهوانی نیز با هدف توجه بیشتر به لذت‌های معنوی در حج، حرام اعلام شده است.
به نظر برخی محققان قرار گرفتن تصرف بدن در کنار دیگر محرمات، بیانگر این است که انسان در لباس بندگی نباید بین حرام بزرگ و حرام به ظاهر کوچک فرق بگذارد. پرهیز از آسایش طلبی و آرایش موجب ترک فخرفروشی و خودبینی خواهد شد.
احرام
احرام به معنای این است که حج‌گزار کارهایی که با اعمال حج و عُمره ناسازگار است، بر خود حرام می‌شمرَد.[۱] نخستین عمل از اعمال عمره و حج، احرام است. انسان باید در یکی از میقاتها، مانند مسجد شجره و جحفه لباس احرام پوشیده، نیت کرده و لبیک بگوید.[۲] او با این اعمال، مُحرم می‌شود.[۳]
| واجبات |
| شروع از میقات • نیت • لباس احرام • تلبیه |
| محرمات احرام |
| مشترک بین زن و مرد |
| شکار حیوانات خشکی • کشتن جانوران بدن • کندن درختان • التذاذ جنسی • آمیزش • استمناء • عقد ازدواج • فسوق • جدال • زینت • بوی خوش • روغن مالیدن به بدن • نگاه کردن در آینه • سرمه کشیدن • ازاله مو • ناخن گرفتن • خون برون آوردن • کشیدن دندان • حمل سلاح |
| ویژه مردان |
| پوشیدن لباس دوخته • پوشاندن سر • استظلال |
| ویژه زنان |
| پوشاندن صورت • پوشاندن دست |
| دیگر احکام |
| مستحبات احرام • مکروهات احرام |
محرمات احرام
مُحَرَّمات احرام، کارهایی است که انجام آنها پس از مُحرم شدن، تا زمان بیرون آمدن از احرام بر انسان ممنوع و حرام است.[۴] این محرمات 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک، برخی ویژه مردان و برخی ویژه زنان است.[۵] اگر فردی که در حال احرام است یکی از این اعمال را آگاهانه انجام دهد، مرتکب حرام شده و باید کفاره دهد.[۶]
اسرار محرمات مشترک بین زن و مرد
محرمات احرام، مانع تحقق اهداف و اسرار احرام هستند.[۷] آیه ۱۹۷ سوره بقره، ترک مُحَرَّمات احرام را نشانه تقوا بر‌شمرده است. در حدیثی، سبب تشریع احرام، ورود حاجیان به حَرَم مکی بیان شده است.[۸] گفته‌اند که ترک برخی محرمات توسط فرد محرم، موجب امنیت برای هم نوعان و حیوانات و گیاهان است و به شخص محرم می‌آموزد که چگونه به آثار و نتایج اعمالی که به دیگران آزار می‌رساند پی‌ببرد.[۹]
پرهیز از فسوق
فسوق شامل دروغ، فحش و فخر فروشی می‌باشد. انجام این امور با روح و اسرار حج که بر اساس تقوا، یادخدا و فروتنی بناشده سازگار نیست. انسانی که فسوق را انجام می‌دهد دارای روحی پرخاشگر، مغرور و حق‌گریز است. نتیجه پرهیز از این عمل حرام، رفع دشمنی و اختلاف میان مسلمانان و ایجاد اتحاد است.[۱۰]
پرهیز از جدال و برتری‌جویی لفظی
محیط حج باید از بحث‌های بی‌فایده خالی باشد زیرا حج محیط عبادت و همبستگی است. برخی نویسندگان جدال را به معنای پافشاری بر خواسته‌های نفسانی و مقدمه ایجاد دشمنی دانسته‌اند که باعث حرمت‌شکنی حرم، کعبه و صاحب بیت می‌شود.[۱۱]
لذت‌های شهوانی
شهوات، خواسته‌های حیوانی هستند که بدون شباهت به اعمال ملکوتی حج بوده و به عنوان بیشترین عامل بهره‌گیری از بدن انسان دانسته شده‌اند. در حالی که مُحرم در گام نخست احرام متعهد شده که بدن خود را مانند اسماعیل تقدیم محبوب کند و به غیر خدا مشغول نشود.[۱۲] رعایت حرمت این عمل باعث توجه بیشتر به لذت‌های معنوی می‌شود.[۱۲]
تصرف در بدن
گرفتن ناخن، ازاله مو، خون آوردن بدن و کشیدن دندان در مدت احرام به عنوان تصرف در بدن حرام است. معنای این حرمت، دور کردن حاجی از عوامل خروج از احرام یعنی تقصیر است. به نظر برخی محققان قرار گرفتن تصرف بدن در کنار دیگر محرمات، بیانگر این است که انسان در لباس بندگی نباید بین حرام بزرگ و حرام به ظاهر کوچک فرق بگذارد. رعایت حرمت این عمل باعث کاهش توجه انسان به بدن خود و کاهش غفلت از امور اصلی می‌شود.[۱۳]
اسرار محرمات ویژه زن و مرد
آسایش طلبی
پرهیز آقایان از پوشاندن سر و روی پا و قرار گرفتن زیر سایه و پرهیز بانوان از پوشاندن صورت به معنای سرسپردگی و تسلیم در برابر خدا دانسته شده که موجب دوری از فخر فروشی و امتیاز خواهی می‌شود. در سخنی از امام علی(ع) وجود چنین سختی‌هایی در حج باعث فراهم شدن زمینه های کمال برای انسان بیان شده.[۱۴]
آرایش
هرگونه آرایش و زینت برای زن و لباس دوخته برای مردان در حج حرام است. حرمت این امور به معنای لزوم پیراستگی از زینت‌های دنیایی و ایجاد آراستگی معنوی دانسته شده که با هدف ترک خود پرستی و خودبینی توسط حج‌گزار رعایت می‌شود.[۱۵]
مقاله‌های مرتبط
پانویس
- ↑ معجم الفاظ الفقه الجعفری، ص۳۳.
- ↑ تفسیر قرطبی، ج۶، ص۳۶؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱.
- ↑ المدونة الکبری، ج۱، ص۳۶۰؛ المقنعه، ص۴۳۱-۴۳۲.
- ↑ تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۲؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.
- ↑ مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.
- ↑ السرائر، ج۱، ص۵۴۸؛ فقه الصادق، ج۹، ص۱۵۳.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص136.
- ↑ المحاسن، ج۲، ص۳۳۰؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۵.
- ↑ نمادها و رمزواره‌های حج، ص358
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص137.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص139.
- ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص141.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص142.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص143.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص145.
منابع
- تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن): القرطبی (ت. ۶۷۱ق)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۵ق.
- تذکرة الفقهاء: العلامة الحلی (ت. ۷۲۶ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
- السرائر: ابن ادریس (ت. ۵۹۸ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۱ق.
- درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.
- فقه الصادق(ع): سید محمد صادق روحانی، قم، دار الکتاب، ۱۴۱۳ق.
- کشاف القناع: منصور البهوتی (ت. ۱۰۵۱ق)، تحقیق محمد حسن، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق.
- معجم الفاظ الفقه الجعفری: احمد فتح‌الله، الدمام، ۱۴۱۵ق.
- المدونة الکبری: مالک بن انس (ت. ۱۷۹ق)، مصر، مطبعة السعاده.
- المقنعه: المفید (ت. ۴۱۳ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق.
- مختلف الشیعه: العلامة الحلی (ت. ۷۲۶ق)، قم، النشر الاسلامی، ۱۴۱۲ق.
- مستند الشیعه: احمد النراقی (ت. ۱۲۴۵ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۵ق.
- نمادها و رمزواره‌های حج ( نشانه های الهی در سرزمین وحی ) : مجتبی شریفی، تهران، مشعر، بی‌تا.