اسرار اعمال حج: تفاوت میان نسخه‌ها

Heidar (بحث | مشارکت‌ها)
Heidar (بحث | مشارکت‌ها)
 
خط ۴۵: خط ۴۵:
== اسرار رمی جمرات ==
== اسرار رمی جمرات ==
{{اصلی|اسرار رمی جمرات}}[[رمی جمرات]] از اعمال واجب [[حج]] است که در [[منا]] انجام می‌شود و در منابع اسلامی، ریشه آن به رویارویی [[حضرت ابراهیم(ع)]] با [[شیطان]] نسبت داده شده است.<ref>قرب الاستاد، ص۵۳۲؛ کنز الفرائد، ص۸۲؛ علل الشرایع، ج۱، ص۴۳۷.</ref> بر اساس برخی روایات و منابع اخلاقی، این عمل نمادی از بندگی و مقابله با وسوسه‌های شیطانی و نیز مبارزه با شهوات و رذایل درونی دانسته شده و پرتاب سنگ‌ها به‌صورت نمادین، بیانگر رویارویی انسان با موانع معنوی و اخلاقی معرفی شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص۲۱۸-۲۱۹؛ فقیه، ج۲، ص۲۱۴؛ کافی، ج۴، ص۴۸۰.</ref> همچنین طهارت ظاهری و باطنی هنگام رمی و ذکر خداوند، در برخی منابع زمینه دوری از شیطان و تقویت آمادگی معنوی [[حج‌گزار]] دانسته شده است.<ref>کافی، ج۴، ص۴۷۸؛ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص۲۱۹.</ref> تکرار رمی در روزهای مختلف و وجود [[جمرات|سه جمره]] نیز در برخی تفسیرها، نشانه ضرورت استمرار در مبارزه با وسوسه‌ها و وجود موانع متعدد در مسیر تقرب به خداوند دانسته شده است؛ اجتماع حاجیان در رمی نیز به‌صورت نمادین، بیانگر همبستگی آنان در این مبارزه معرفی شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص۲۲۰ و ۲۲۲.</ref>
{{اصلی|اسرار رمی جمرات}}[[رمی جمرات]] از اعمال واجب [[حج]] است که در [[منا]] انجام می‌شود و در منابع اسلامی، ریشه آن به رویارویی [[حضرت ابراهیم(ع)]] با [[شیطان]] نسبت داده شده است.<ref>قرب الاستاد، ص۵۳۲؛ کنز الفرائد، ص۸۲؛ علل الشرایع، ج۱، ص۴۳۷.</ref> بر اساس برخی روایات و منابع اخلاقی، این عمل نمادی از بندگی و مقابله با وسوسه‌های شیطانی و نیز مبارزه با شهوات و رذایل درونی دانسته شده و پرتاب سنگ‌ها به‌صورت نمادین، بیانگر رویارویی انسان با موانع معنوی و اخلاقی معرفی شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص۲۱۸-۲۱۹؛ فقیه، ج۲، ص۲۱۴؛ کافی، ج۴، ص۴۸۰.</ref> همچنین طهارت ظاهری و باطنی هنگام رمی و ذکر خداوند، در برخی منابع زمینه دوری از شیطان و تقویت آمادگی معنوی [[حج‌گزار]] دانسته شده است.<ref>کافی، ج۴، ص۴۷۸؛ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص۲۱۹.</ref> تکرار رمی در روزهای مختلف و وجود [[جمرات|سه جمره]] نیز در برخی تفسیرها، نشانه ضرورت استمرار در مبارزه با وسوسه‌ها و وجود موانع متعدد در مسیر تقرب به خداوند دانسته شده است؛ اجتماع حاجیان در رمی نیز به‌صورت نمادین، بیانگر همبستگی آنان در این مبارزه معرفی شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص۲۲۰ و ۲۲۲.</ref>
== اسرار سعی ==
{{اصلی|اسرار سعی}}
[[سعی]] میان [[صفا]] و [[مروه]] از اعمال [[حج]] و [[عمره]] است که یادآور تلاش [[حضرت هاجر|حضرت هاجر(س)]] برای یافتن آب برای [[حضرت اسماعیل(ع)]] دانسته شده و در منابع، نمادی از کوشش، امید و توکل بر خداوند معرفی شده است.<ref>درسنامه مناسک حج، ص۴۱-۴۴؛ ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، ص۷۸؛ مدخل سعی در جلد هشتم دانشنامه حج و حرمین شریفین.</ref> در برخی منابع اخلاقی، صفا و مروه به‌ترتیب نماد پاکی دل و مروت و خدمت به دیگران دانسته شده و سعی عاملی برای تزکیه نفس، تقویت روحیه خدمت و کاهش تکبر معرفی شده است.<ref>الکافی، ج۴، ص۴۳۴؛ مصباح الشریعة، ص۴۷؛ درسنامه اسرار حج، ص۱۴۹؛ درسنامه پیش‌درآمدی بر فرهنگ‌نامه اسرار و معارف حج، ص۱۹۲؛ فروع کافی، ج۴، ص۴۳۴.</ref> همچنین [[هروله]] در بخشی از مسیر، نمادی از دوری از هواهای نفسانی و مبارزه با شیطان و شتاب در اطاعت الهی دانسته شده است.<ref>علل الشرایع، ج۲، ص۴۳۲؛ من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۶؛ درسنامه اسرار حج، ص۱۵۷؛ بحارالانوار، ج۹۶، ص۱۲۴.</ref> رفت‌وآمد میان صفا و مروه نیز به تردد میان خوف و رجا و استمرار در تلاش برای جلب رضایت الهی تفسیر شده و تکرار هفت‌باره آن، در برخی منابع، نمادی از استمرار و پایداری در مسیر بندگی و مقابله با مشکلات دانسته شده است.<ref>تفسیر نمونه، ج۱، ص۵۴۳؛ درسنامه پیش‌درآمدی بر فرهنگ‌نامه اسرار و معارف حج، ص۱۹۳؛ صهبای حج، ص۴۰۱؛ در بارگاه نور، ص۷۴-۷۵.</ref> آغاز سعی از صفا نیز با تقدم نام صفا بر مروه در قرآن و آغاز کردن [[پیامبر(ص)]] از صفا پیوند داده شده و رعایت این ترتیب، نوعی پیروی از سنت و ادب در برابر فرمان الهی دانسته شده است.<ref>[[سوره بقره]]، آیه ۱۵۸؛ تهذیب الأحکام، ج۱، ص۹۶؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۵۲۲، روایت ۱۸۲۵۹؛ فروع کافی، ج۴، ص۴۳۱.</ref>


== اسرار قربانی ==
== اسرار قربانی ==
خط ۵۳: خط ۵۸:
== اسرار حلق و تقصیر ==
== اسرار حلق و تقصیر ==
{{اصلی|اسرار حلق و تقصیر}}[[حلق و تقصیر]] از اعمال پایانی [[حج]] و [[عمره]] و نشانه خروج از [[احرام]] است که در منابع اسلامی افزون بر جنبه فقهی، برای آن معانی تربیتی و معنوی نیز بیان شده است. در برخی منابع، تراشیدن یا کوتاه کردن مو نمادی از پاک‌سازی باطن از گناهان، هوا و هوس و زدودن موانع درونی دانسته شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص۲۳۹-۲۴۰؛ مصباح الشریعة، ص۷۶؛ مستدرک الوسائل، ج۱۰، ص۱۶۷.</ref> همچنین زدودن مو به‌صورت نمادین به رهایی از [[زینت در حال احرام|زینت‌ها]] و دلبستگی‌های مادی و قطع آرزوهای دور و دراز تفسیر شده است.<ref>اسرار و معارف حج، ص۵۶؛ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص۲۴۰.</ref> در برخی روایات و منابع اخلاقی، حلق نشانه فروتنی و عبودیت در برابر خداوند دانسته شده و با امنیت زائران و شجاعت مؤمنان در [[مسجدالحرام]] نیز ارتباط داده شده است.<ref>بحارالانوار، ج۹۶، ص۳۰؛ وسائل الشیعه، ج۸، ص۱۶۲؛ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص۲۴۲-۲۴۴؛ تحلیلی بر مناسک حج، ص۲۷۲.</ref>
{{اصلی|اسرار حلق و تقصیر}}[[حلق و تقصیر]] از اعمال پایانی [[حج]] و [[عمره]] و نشانه خروج از [[احرام]] است که در منابع اسلامی افزون بر جنبه فقهی، برای آن معانی تربیتی و معنوی نیز بیان شده است. در برخی منابع، تراشیدن یا کوتاه کردن مو نمادی از پاک‌سازی باطن از گناهان، هوا و هوس و زدودن موانع درونی دانسته شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص۲۳۹-۲۴۰؛ مصباح الشریعة، ص۷۶؛ مستدرک الوسائل، ج۱۰، ص۱۶۷.</ref> همچنین زدودن مو به‌صورت نمادین به رهایی از [[زینت در حال احرام|زینت‌ها]] و دلبستگی‌های مادی و قطع آرزوهای دور و دراز تفسیر شده است.<ref>اسرار و معارف حج، ص۵۶؛ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص۲۴۰.</ref> در برخی روایات و منابع اخلاقی، حلق نشانه فروتنی و عبودیت در برابر خداوند دانسته شده و با امنیت زائران و شجاعت مؤمنان در [[مسجدالحرام]] نیز ارتباط داده شده است.<ref>بحارالانوار، ج۹۶، ص۳۰؛ وسائل الشیعه، ج۸، ص۱۶۲؛ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص۲۴۲-۲۴۴؛ تحلیلی بر مناسک حج، ص۲۷۲.</ref>
== اسرار سعی ==
{{اصلی|اسرار سعی}}
[[سعی]] میان [[صفا]] و [[مروه]] از اعمال [[حج]] و [[عمره]] است که یادآور تلاش [[حضرت هاجر(س)]] برای یافتن آب برای [[حضرت اسماعیل(ع)]] دانسته شده و در منابع، نمادی از کوشش، امید و توکل بر خداوند معرفی شده است.<ref>درسنامه مناسک حج، ص۴۱-۴۴؛ ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، ص۷۸؛ مدخل سعی در جلد هشتم دانشنامه حج و حرمین شریفین.</ref> در برخی منابع اخلاقی، صفا و مروه به‌ترتیب نماد پاکی دل و مروت و خدمت به دیگران دانسته شده و سعی عاملی برای تزکیه نفس، تقویت روحیه خدمت و کاهش تکبر معرفی شده است.<ref>الکافی، ج۴، ص۴۳۴؛ مصباح الشریعة، ص۴۷؛ درسنامه اسرار حج، ص۱۴۹؛ درسنامه پیش‌درآمدی بر فرهنگ‌نامه اسرار و معارف حج، ص۱۹۲؛ فروع کافی، ج۴، ص۴۳۴.</ref> همچنین هروله در بخشی از مسیر، نمادی از دوری از هواهای نفسانی و مبارزه با شیطان و شتاب در اطاعت الهی دانسته شده است.<ref>علل الشرایع، ج۲، ص۴۳۲؛ من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۶؛ درسنامه اسرار حج، ص۱۵۷؛ بحارالانوار، ج۹۶، ص۱۲۴.</ref> رفت‌وآمد میان صفا و مروه نیز به تردد میان خوف و رجا و استمرار در تلاش برای جلب رضایت الهی تفسیر شده و تکرار هفت‌باره آن، در برخی منابع، نمادی از استمرار و پایداری در مسیر بندگی و مقابله با مشکلات دانسته شده است.<ref>تفسیر نمونه، ج۱، ص۵۴۳؛ درسنامه پیش‌درآمدی بر فرهنگ‌نامه اسرار و معارف حج، ص۱۹۳؛ صهبای حج، ص۴۰۱؛ در بارگاه نور، ص۷۴-۷۵.</ref> آغاز سعی از صفا نیز با تقدم نام صفا بر مروه در قرآن و آغاز کردن پیامبر(ص) از صفا پیوند داده شده و رعایت این ترتیب، نوعی پیروی از سنت و ادب در برابر فرمان الهی دانسته شده است.<ref>[[سوره بقره]]، آیه ۱۵۸؛ تهذیب الأحکام، ج۱، ص۹۶؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۵۲۲، روایت ۱۸۲۵۹؛ فروع کافی، ج۴، ص۴۳۱.</ref>


== مقاله‌های مرتبط ==
== مقاله‌های مرتبط ==